Status zasiłku pielęgnacyjnego w 2025 roku – Kiedy podwyżki?

Zasiłek pielęgnacyjny nie zostanie podniesiony w 2025 roku i nadal wynosi 215,84 zł miesięcznie. Jest to ta sama kwota, która obowiązuje niezmiennie od listopada 2019 roku, co oznacza, że przez ponad 5 lat nie nastąpiła żadna waloryzacja tego świadczenia. W praktyce oznacza to, że realna wartość zasiłku drastycznie spadła ze względu na skumulowaną inflację w latach 2019-2024.¹

Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego była przedmiotem obowiązkowej weryfikacji w 2024 roku, zgodnie z przepisami określającymi, że kwoty świadczeń rodzinnych podlegają weryfikacji co 3 lata. Jednak rząd zdecydował o pozostawieniu kwoty na dotychczasowym poziomie 215,84 zł, nie wprowadzając żadnych zmian. Decyzja ta była podyktowana głównie względami budżetowymi.

Rozmiar problemu – ponad milion beneficjentów

Zasiłek pielęgnacyjny pobiera obecnie około 1 miliona Polaków każdego miesiąca. To ogromna grupa obejmująca osoby niepełnosprawne w różnym wieku oraz seniorów po 75. roku życia. Koszt wypłaty wszystkich zasiłków pielęgnacyjnych dla budżetu państwa wynosi rocznie około 2,6 miliarda złotych.

Każda podwyżka o 100 zł oznaczałaby dodatkowy roczny koszt około 1,2 miliarda złotych dla budżetu państwa. Podwyżka o 200 zł wymagałaby dodatkowych 2,4 miliarda złotych rocznie, a o 300 zł – już 3,6 miliarda złotych. To są kwoty roczne o charakterze wieloletnim, ponieważ każda podwyżka przechodzi na kolejne lata.

Historia zmian zasiłku pielęgnacyjnego

Analiza historycznych zmian wysokości zasiłku pielęgnacyjnego pokazuje, jak rzadko dochodziło do jego waloryzacji:

• 2006 rok: wzrost z 144 zł do 153 zł
• 2010 rok: planowana podwyżka do 173,10 zł (ostatecznie przesunięta na marzec ze względu na koszty budżetowe)
• 2018 rok: wzrost do 184,42 zł
• 2019 rok: wzrost do 215,84 zł – ostatnia podwyżka

Od 2019 roku minęło już ponad 5 lat bez jakiejkolwiek podwyżki, mimo znaczącej inflacji w tym okresie. Gdyby zasiłek był waloryzowany zgodnie z inflacją, jego wysokość powinna wynosić obecnie około 300-350 zł.

Świadczenie pielęgnacyjne od 2025 – znaczne podwyżki dzięki mechanizmowi waloryzacji

W przeciwieństwie do zasiłku pielęgnacyjnego, świadczenie pielęgnacyjne zostało znacznie podwyższone w 2025 roku i wynosi obecnie 3287 zł miesięcznie. To oznacza wzrost o 299 zł (około 10%) w porównaniu do kwoty z 2024 roku wynoszącej 2988 zł.

Mechanizm automatycznej waloryzacji

Podwyżka świadczenia pielęgnacyjnego wynika z jego powiązania z wysokością płacy minimalnej. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych przewidują coroczną waloryzację świadczenia pielęgnacyjnego o wskaźnik wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Wskaźnik waloryzacji to procentowy wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego na 1 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana waloryzacja, w stosunku do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego 1 stycznia roku poprzedniego.

Ponieważ minimalne wynagrodzenie wzrosło w 2025 roku do 4666 zł brutto (wzrost o około 10%), o taki sam wskaźnik procentowy wzrosło świadczenie pielęgnacyjne.

„Podwyżka świadczenia pielęgnacyjnego na 2025 r. o 10%. Podwyżka o 299 z 2988 zł na 3287 zł. Tak ogromny skok wynika z powiązania podwyżek świadczenia pielęgnacyjnego z pensją minimalną.”

Historia rozwoju świadczenia pielęgnacyjnego

Mechanizm waloryzacji świadczenia pielęgnacyjnego został wprowadzony w 2014 roku w wyniku głośnego protestu rodziców dzieci niepełnosprawnych, którzy przez ponad 2 tygodnie marca 2014 roku okupowali Sejm. Pod wpływem protestu, na posiedzeniu w dniu 4 kwietnia 2014 roku Sejm uchwalił ustawę zwiększającą wysokość świadczenia oraz wprowadzającą mechanizm corocznej waloryzacji.³

Stopniowy wzrost świadczenia pielęgnacyjnego:

• 2014 rok: od maja świadczenie wzrosło do 800 zł (plus 200 zł pomocy rządowej)
• 2015 rok: od stycznia świadczenie wzrosło do 1200 zł
• 2016 rok: od stycznia świadczenie wzrosło do 1300 zł

Senat wprowadził kluczową poprawkę przewidującą coroczną waloryzację powiązaną ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia. Dzięki temu mechanizmowi świadczenie pielęgnacyjne systematycznie rośnie:

• 2020 rok: 1830 zł
• 2021 rok: 1971 zł
• 2022 rok: 2119 zł
• 2023 rok: 2458 zł
• 2024 rok: 2988 zł
• 2025 rok: 3287 zł

Świadczenie pielęgnacyjne 2025 dla opiekuna – nowe zasady

Świadczenie pielęgnacyjne w 2025 roku przysługuje opiekunom osób z niepełnosprawnościami, ale obowiązują nowe zasady wprowadzone ustawą o świadczeniu wspierającym. Od stycznia 2024 roku funkcjonują dwa systemy świadczenia pielęgnacyjnego – na starych i nowych zasadach.

Świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach (od 2024 roku)

Na nowych zasadach świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie opiekunom niepełnoletnich osób z niepełnosprawnościami – tylko do 18. roku życia. Kluczowe zmiany:⁵

• Opiekun może pracować i zarabiać bez limitu, pobierając jednocześnie świadczenie pielęgnacyjne
• Po ukończeniu 18 lat przez osobę niepełnosprawną świadczenie pielęgnacyjne wygasa
• Osoba niepełnosprawna może wtedy starać się o świadczenie wspierające z ZUS
• Rolnicy prowadzący gospodarstwo nie muszą z niego rezygnować

Świadczenie pielęgnacyjne na starych zasadach (do 31 grudnia 2023 roku)

Opiekunowie, którzy nabyły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przed 1 stycznia 2024 roku, zachowują prawo do świadczenia na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 roku. Oznacza to:

• Opiekun nie może podejmować zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej
• Świadczenie przysługuje bez ograniczenia wiekowego osoby niepełnosprawnej
• Wysokość świadczenia może być podwyższona o 100% na drugą i każdą kolejną osobę, nad którą sprawowana jest opieka

Perspektywy na przyszłość – analiza budżetowa i społeczna

Zasiłek pielęgnacyjny – pesymistyczne prognozy

Najbliższa waloryzacja zasiłku pielęgnacyjnego ma nastąpić dopiero w 2027 roku zgodnie z trzyletnim cyklem weryfikacji. Jednak zgodnie z analizami ekonomistów, szanse na podwyżkę zasiłku pielęgnacyjnego zarówno w 2025, jak i 2026 roku są bardzo małe ze względu na trudną sytuację budżetową Polski.

Deficyt budżetowy jako główna przeszkoda

Deficyt budżetu państwa na 2025 rok wyniesie 289 miliardów złotych (7,3% PKB). W 2024 roku deficyt został powiększony do maksymalnie 240,3 miliarda złotych. Główne przyczyny wysokiego deficytu to:

1. Ujawnienie w budżecie wydatków, które w poprzednich latach się w nim nie pojawiały (np. obligacje wraz z odsetkami Polskiego Funduszu Rozwoju)
2. Rekordowe wydatki na obronność: w 2025 roku zabezpieczono kwotę 186,6 mld zł (4,7% PKB)
3. Wzrost wydatków socjalnych: transfery socjalne to obecnie około 17-18% całego PKB, czyli niemal co piąta złotówka wypracowana w polskiej gospodarce

Porównanie z wydatkami na inne cele

Dla porównania skali problemu warto zauważyć, że:

• Podwyżka zasiłku pielęgnacyjnego o 100 zł: koszt 1,2 mld zł rocznie
• Program 800+: koszt 62,8 mld zł rocznie (1,5% PKB)
• Emerytury dodatkowe („trzynastki” i „czternastki”): koszt 31,5 mld zł rocznie
• Zwiększenie finansowania NFZ w 2025 roku: dodatkowe 26 mld zł⁶

Świadczenie pielęgnacyjne 2026 – prognozowana podwyżka

W 2026 roku świadczenie pielęgnacyjne prawdopodobnie wzrośnie do około 3386 zł, co oznaczałoby podwyżkę o około 99 zł w porównaniu do 2025 roku. Wzrost ten będzie zależał od wysokości minimalnego wynagrodzenia w 2026 roku, które rząd proponuje na poziomie 4806 zł.

Dzięki mechanizmowi automatycznej waloryzacji, świadczenie pielęgnacyjne będzie systematycznie rosło bez konieczności podejmowania odrębnych decyzji politycznych czy znajdowania dodatkowych środków w budżecie.

Nowe świadczenia dla niepełnosprawnych w 2025 roku – rozszerzenie systemu wsparcia

Świadczenie wspierające – kolejne etapy wdrażania

Od 2025 roku kolejna grupa osób z niepełnosprawnościami może ubiegać się o świadczenie wspierające. Rozszerzenie dotyczy osób, które uzyskały w decyzji WZON od 78 do 86 punktów (w 2024 roku świadczenie otrzymywały tylko osoby z wynikiem 87-100 punktów).

Wysokość świadczenia wspierającego w 2025 roku:

• 78-86 punktów: od 713 zł do 1554 zł miesięcznie
• 87-100 punktów: od 1997 zł do 3919 zł miesięcznie

W 2026 roku planowane jest dalsze rozszerzenie na osoby z wynikiem 70-77 punktów. System świadczenia wspierającego jest znacznie bardziej elastyczny niż tradycyjne świadczenie pielęgnacyjne – umożliwia łączenie z pracą zawodową i ma na celu wspieranie samodzielności osób z niepełnosprawnościami.

Dodatek dopełniający – nowa forma wsparcia

Od maja 2025 roku zostanie wprowadzony nowy dodatek dopełniający do renty socjalnej w wysokości 2520 zł. Będzie przysługiwał osobom pobierającym rentę socjalną, które są całkowicie niezdolne do pracy oraz niezdolne do samodzielnej egzystencji. To znaczące wzmocnienie wsparcia dla osób z najcięższymi niepełnosprawnościami.

Programy pomocy lekowej

W wielu gminach i miastach funkcjonują programy pomocy lekowej, dzięki którym seniorzy, osoby niepełnosprawne oraz przewlekle chore mogą otrzymać do 250 zł miesięcznie na zakup leków. Programy te są realizowane na poziomie lokalnym przez ośrodki pomocy społecznej i stanowią istotne wsparcie w pokrywaniu kosztów leczenia.

Problemy systemowe i postulaty zmian

Kolizja uprawnień i problemy administracyjne

Rzecznik Praw Obywatelskich zwracał uwagę na problemy związane z kolizją uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego. Osoby uprawnione często nie wiedzą o wykluczeniu się tych świadczeń, co prowadzi do konieczności zwrotu nienależnie pobranego zasiłku.⁴

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad uruchomieniem usługi elektronicznej weryfikacji przez gminy, czy osoba ubiegająca się o zasiłek pielęgnacyjny pobiera jednocześnie dodatek pielęgnacyjny.

Postulaty środowiska niepełnosprawnych

Osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunowie regularnie organizują protesty, domagając się poprawy swojej sytuacji. Główne postulaty z ostatnich protestów to:

1. Uchwalenie ustawy o asystencji osobistej – kluczowy postulat umożliwiający samodzielne życie
2. Zwiększenie wysokości świadczeń – zwłaszcza zasiłku pielęgnacyjnego
3. Uproszczenie systemu orzecznictwa o niepełnosprawności
4. Lepszy dostęp do rehabilitacji i leczenia
5. Rozszerzenie programów wsparcia w zatrudnieniu

Niestety, Pełnomocnik ds. Osób Niepełnosprawnych szacuje, że ustawa o asystencji osobistej wejdzie w życie najwcześniej w połowie 2026 roku, co oznacza dalsze opóźnienia w realizacji kluczowych postulatów środowiska.

Zasiłek pielęgnacyjny jako dochód w pomocy społecznej

Dodatkowym problemem jest fakt, że zasiłek pielęgnacyjny jest wliczany do dochodu przy ubieganiu się o świadczenia z pomocy społecznej. Pomimo że zasiłek nie podlega opodatkowaniu, jego wliczanie do dochodu i zmniejszanie wysokości innych świadczeń jest postrzegane jako niesprawiedliwe przez osoby niepełnosprawne i ich opiekunów.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie pracuje obecnie nad zmianą przepisów w tym zakresie, mimo petycji składanych w tej sprawie.

Kontekst międzynarodowy – Polska na tle Europy

Wydatki socjalne w perspektywie europejskiej

Polska wydaje na świadczenia socjalne więcej niż większość krajów europejskich. W 2025 roku wydatki na transfery socjalne wyniosą około 17,4% PKB – o ponad 3 punkty procentowe więcej niż 10 lat wcześniej.

Dla porównania, w 2025 roku wydatki na świadczenia socjalne w pozostałych krajach UE będą średnio takie same jak w 2015 roku. Polska wyda na świadczenia socjalne więcej niż słynące z rozbudowanego państwa opiekuńczego Szwecja i Dania.

Koszty administracyjne

Realizacja świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, wiąże się również ze znacznymi kosztami administracyjnymi. Zgodnie z przepisami, koszty obsługi świadczeń rodzinnych stanowią określony procent wydatków na te świadczenia. Gminy realizujące zadania w zakresie świadczeń rodzinnych otrzymują refundację kosztów obsługi z budżetu państwa.²

Wnioski i prognoza rozwoju sytuacji

Dlaczego zasiłek pielęgnacyjny nie będzie podwyższony

Główne przyczyny braku podwyżki zasiłku pielęgnacyjnego to:

1. Skala beneficjentów: około 1 miliona osób pobiera zasiłek
2. Koszty budżetowe: każde 100 zł podwyżki to 1,2 mld zł rocznie
3. Deficyt budżetowy: 289 mld zł w 2025 roku
4. Brak mechanizmu automatycznej waloryzacji: w przeciwieństwie do świadczenia pielęgnacyjnego
5. Konkurencja innych priorytetów: obronność, NFZ, programy społeczne

Różnica w podejściu do świadczeń

Kluczowa różnica między zasiłkiem a świadczeniem pielęgnacyjnym polega na mechanizmie waloryzacji:

• Zasiłek pielęgnacyjny: brak automatycznej waloryzacji, weryfikacja co 3 lata, decyzje polityczne
• Świadczenie pielęgnacyjne: automatyczna waloryzacja zgodnie ze wzrostem płacy minimalnej, bez dodatkowych kosztów budżetowych

Ta różnica wynika z historycznych okoliczności – mechanizm waloryzacji świadczenia pielęgnacyjnego został wprowadzony w 2014 roku pod presją społeczną, podczas gdy zasiłek pielęgnacyjny nie ma takiego mechanizmu.

Perspektywy na najbliższe lata

Prognozy na lata 2025-2027:

1. Zasiłek pielęgnacyjny: brak podwyżki do 2027 roku, weryfikacja w ramach cyklu trzyletnie
2. Świadczenie pielęgnacyjne: systematyczny wzrost zgodnie z płacą minimalną (około 3386 zł w 2026 roku)
3. Świadczenie wspierające: dalsze rozszerzanie dostępu dla osób z mniejszą liczbą punktów
4. Ustawa o asystencji osobistej: możliwe wejście w życie w połowie 2026 roku

Realna poprawa sytuacji osób pobierających zasiłek pielęgnacyjny jest możliwa jedynie przez wprowadzenie mechanizmu automatycznej waloryzacji, podobnego do tego, który funkcjonuje w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego. Jednak wymaga to zmiany ustawy i znalezienia źródła finansowania w budżecie państwa, co w obecnej sytuacji fiskalnej wydaje się mało prawdopodobne.

Podsumowanie

Podczas gdy zasiłek pielęgnacyjny pozostaje na niezmienionym poziomie 215,84 zł od 2019 roku bez perspektyw na podwyżkę w najbliższych latach, świadczenie pielęgnacyjne zostało znacząco podwyższone w 2025 roku do 3287 zł miesięcznie dzięki mechanizmowi automatycznej waloryzacji. Wprowadzane są także nowe formy wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami, takie jak rozszerzenie dostępu do świadczenia wspierającego czy nowy dodatek dopełniający do renty socjalnej.

Kluczowym problemem pozostaje brak mechanizmu waloryzacji zasiłku pielęgnacyjnego, który powoduje, że realna wartość tego świadczenia systematycznie spada przez inflację. Rozwiązanie tego problemu wymagałoby zmian systemowych i znaczących nakładów finansowych, na które obecny budżet państwa nie pozwala ze względu na rekordowy deficyt i inne priorytety wydatkowe.

[¹]: https://mk.rp.pl/blog/wysokosc-zasilku-pielegnacyjnego-dodatku-pielegnacyjnego-i-swiadczenia-pielegnacyjnego-2025-sprawdz-podwyzki-czym-sie-roznia-i-komu-przysluguja/

[²]: https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/swiadczenia-rodzinne-17066846

[³]: https://gov.legalis.pl/wyzsze-i-waloryzowane-swiadczenie-pielegnacyjne-ustawa-trafila-do-prezydenta/

[⁴]: http://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-zasilek-dodatek-pielegnacyjny-kolizja-uprawnien-mrips-odpowiedz

[⁵]: https://tvn24.pl/biznes/pieniadze/swiadczenie-pielegnacyjne-2025-ile-wynosi-jak-zlozyc-wniosek-st8279253

[⁶]: https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/pieniadze-na-zdrowie-w-2025-r-nfz-przygotowal-projekt-planu-finansowego,8634.html