Ulgi i uprawnienia przysługujące osobie ze znacznym stopniem niepełnosprawności
Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności (odpowiadającym niegdyś I grupie inwalidzkiej) mają dostęp do kompleksowego systemu wsparcia obejmującego świadczenia finansowe, ulgi podatkowe, transport, opiekę zdrowotną oraz uprawnienia pracownicze. Niniejszy dokument szczegółowo omawiać będzie wszystkie kategorie uprawnień dostępnych osobom spełniającym to kryterium, z uwzględnieniem bieżącego stanu prawnego na rok 2025/2026.
Świadczenia finansowe
Zasiłek pielęgnacyjny
Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mają prawo do zasiłku pielęgnacyjnego przyznawanego niezależnie od wysokości dochodów w rodzinie. Świadczenie to wynosi aktualnie 215,84 zł miesięcznie i przyznawane jest na czas nieokreślony (chyba że orzeczenie wydane było na czas określony).
Zasiłek pielęgnacyjny ma na celu częściowe wsparcie w pokryciu wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Warto podkreślić, że mimo zmian legislacyjnych od wielu lat kwota pozostaje bez zmian, co skutkuje jej erozją w stosunku do rosnących kosztów życia.
Renty bezpośrednie
Osoby całkowicie niezdolne do pracy mogą ubiegać się o rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, która od marca 2025 roku wynosi 1 878,91 zł. Osoby całkowicie niezdolne zarówno do pracy, jak i do samodzielnej egzystencji mogą dodatkowo otrzymać dodatek pielęgnacyjny w wysokości 348,22 zł (od marca 2025).
Dla osób niemających uprawnień rentowych dostępna jest także renta socjalna przysługująca osobom całkowicie niezdolnym do pracy bez względu na posiadany staż ubezpieczeniowy.
Ulgi podatkowe – ulga rehabilitacyjna
Czym jest ulga rehabilitacyjna?
Ulga rehabilitacyjna to prawo do odliczenia od dochodu (przed opodatkowaniem) wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. Odliczenie możliwe jest zarówno w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), jak i w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych.
Ulga przysługuje osobom niepełnosprawnym oraz opiekunom osób niepełnosprawnych, którzy ponoszą takie wydatki. Katalog wydatków kwalifikujących się do odliczenia jest zamknięty – oznacza to, że można odliczyć wyłącznie wydatki wymienione w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Warunki udzielenia ulgi
Dla osoby niepełnosprawnej
Prawo do ulgi przysługuje osobie posiadającej orzeczenie o znacznym, umiarkowanym lub lekkim stopniu niepełnosprawności. Osoba musi posiadać odpowiednie dokumenty potwierdzające status niepełnosprawności.
Dla opiekunów
Opiekun osoby niepełnosprawnej może skorzystać z ulgi, jeśli roczne dochody osoby niepełnosprawnej w 2025 roku nie przekroczyły kwoty 22 546,92 zł. Limit ten obowiązuje dla osób niepełnosprawnych pozostających na utrzymaniu podatnika i wynika z dwunastokrotności renty socjalnej:
1.878,91 zł x 12 = 22.546,92 zł
Ważne: Do limitu dochodu osoby niepełnosprawnej nie zaliczają się:
- Zasiłek pielęgnacyjny
- Świadczenie wspierające
- Inne dochody zwolnione z opodatkowania
- Przychody osób do ukończenia 26. roku życia
Katalog wydatków kwalifikujących się do odliczenia
Wydatki dzielą się na dwie kategorie: nielimitowane (pełne odliczenie) i limitowane (maksymalnie określona kwota).
Wydatki nielimitowane – pełne kwoty
W przypadku wydatków nielimitowanych osoba uprawniona może odliczyć całą poniesioną kwotę, bez ograniczeń finansowych. Do wydatków nielimitowanych zaliczają się:
| Kategoria | Opis |
|---|---|
| Adaptacja i wyposażenie mieszkań | Przeróbka, modernizacja mieszkania lub budynku mieszkalnego dostosowująca je do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, takie jak budowa podjazdów dla osób na wózkach inwalidzkich, likwidacja progów, poszerzenie drzwi, montaż uchwytów, adaptacja łazienek |
| Zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne | Fizykoterapia, masaż terapeutyczny (jeśli zalecony przez lekarza), ćwiczenia rehabilitacyjne, zabiegi medyczne niezbędne w procesie rehabilitacji |
| Sprzęt rehabilitacyjny | Wózki inwalidzkie (w tym części zamienne), protezy, aparaty słuchowe, okulary korekcyjne, kule, laski, ortezy, materace przeciwodleżynowe |
| Leczenie w placówkach specjalistycznych | Pobyt w zakładach leczniczo-uzdrowiskowych, placówkach rehabilitacyjnych, opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjnych, turnus rehabilitacyjny |
| Domowa opieka pielęgniarska | Opłacenie pielęgniarki domowej w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się |
| Świadczenia opiekuńcze | Dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności |
| Transport na zabiegi | Płatny transport na niezbędne zabiegi rehabilitacyjne; przejazdy komunikacją miejską związane z pobytem na turnusie lub w placówce rehabilitacyjnej |
| Materiały edukacyjne | Publikacje i materiały szkoleniowe dostosowane do potrzeb wynikających z niepełnosprawności |
| Usługi komunikacyjne | Płatność za tłumacza języka migowego |
| Obozy i turnusy | Obozy letnie dla niepełnosprawnych dzieci i młodzieży do lat 25 |
Wydatki limitowane – maksymalnie 2 280 zł rocznie
Wydatkami limitowanymi są te, na które obowiązuje roczny limit 2 280 zł. Każdy rodzaj wydatku limitowanego ma własny limit – oznacza to, że jeśli osoba ponosi wydatki w kilku kategoriach (np. samochód i pies asystujący), każdy może być odliczony do 2 280 zł.
| Wydatek | Limit | Dokumentacja | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Używanie samochodu | 2 280 zł rocznie | Bez wymagania faktur. Potwierdzenie: prawo jazdy, dowód rejestracyjny (własność/współwłasność) + dokumenty wizyt leczniczych lub zaświadczenie lekarskie uzasadniające potrzebę | Dotyczy zarówno samochodu osobowego, jak i pojazdu przeznaczonego do transportu osoby niepełnosprawnej |
| Przewodnik osób niewidomych | 2 280 zł rocznie | Bez faktur. Wskazanie z imienia i nazwiska osoby pełniącej rolę przewodnika + informacja o zakresie i okresie pomocy | Dotyczy osób niewidomych lub niedowidzących ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności |
| Pies asystujący lub przewodnik | 2 280 zł rocznie | Bez faktur. Certyfikat psa + opcjonalnie dokumenty kosztów szkolenia i utrzymania | Dotyczy psów asystentów dla osób z niepełnosprawnością ruchową w stopniu znacznym lub psów przewodników |
| Materiały chłonne | 2 280 zł rocznie | Faktury, rachunki, paragony potwierdzające zakup pieluch, pieluchomajtek itp. | Wydatek musi być udokumentowany |
Wydatki na leki – specjalny system odliczenia
Kategoria wydatków na leki obejmuje leki przepisane przez lekarza specjalistę, które osoba niepełnosprawna powinna stosować stale lub czasowo. W tym przypadku obowiązuje specjalny limit różniący się od pozostałych limitowanych wydatków.
Zasada odliczenia: Można odliczyć nadwyżkę ponad 100 zł w każdym miesiącu. Oznacza to, że jeśli w danym miesiącu wydatki na leki wyniosły 100 zł lub mniej, nie można nic odliczyć za ten miesiąc. Jeśli natomiast wyniosły 190 zł, można odliczyć 90 zł (190 zł – 100 zł).
Ważne: Wydatki na leki nie przenoszą się między miesiącami. Jeśli w danym miesiącu nie osiągnąłeś limitu 100 zł, strata kwoty nie podlega przeniesieniu na następny miesiąc.
Przykład obliczeń:
- Styczeń: zakupiono leki za 85 zł → odliczenie 0 zł (85 – 100 < 0)
- Luty: zakupiono leki za 150 zł → odliczenie 50 zł (150 – 100 = 50)
- Marzec: zakupiono leki za 210 zł → odliczenie 110 zł (210 – 100 = 110)
- Razem rocznie z tych trzech miesięcy: 160 zł
Strategia optymalizacji: Jeśli to możliwe, warto kumulować wydatki na leki w jak najmniejszej liczbie miesięcy. Jeśli osoba zakupi leki wszystkie w jednym miesiącu za 1 200 zł, będzie mogła odliczyć 1 100 zł (1.200 – 100). Gdyby rozłożyła te wydatki równomiernie na 12 miesięcy (po 100 zł), nie mogłaby odliczyć nic.
Warunki zadokumentowania: Leki muszą być zalecone przez lekarza specjalistę i należy posiadać:
- Kopię recepty wystawionej przez lekarza specjalistę
- Zaświadczenie lekarskie o potrzebie stosowania danych leków
- Faktury lub rachunki z apteki, z których powinno wynikać: kto, kiedy, komu, ile i za co zapłacił
Dokumentacja wydatków
Ogólna zasada
Wysokość wydatków potwierdza się na podstawie posiadanych dokumentów, którymi mogą być:
- Faktury VAT (najlepiej ze wskazaniem kupującego)
- Rachunki imienne
- Dowody zapłaty (potwierdzenie przelewu bankowego, dowód wpłaty na poczcie)
- Zaświadczenia od lekarzy
- Potwierdzenia udziału w turnusach rehabilitacyjnych
Ważne zastrzeżenie dotyczące paragonów
Paragon zwykły nie stanowi dowodu poniesienia wydatku w rozumieniu przepisów podatkowych. Paragon nie zawiera danych kupującego – urzędy podatkowe mogą kwestionować odliczenie wydatków udokumentowanych wyłącznie paragonem.
Od 2025 roku prawo wymaga, by przy zakupie w aptece czy sklepie zażądać wystawienia faktury na osobę fizyczną zawierającej:
- Dane identyfikujące kupującego (imię, nazwisko, adres)
- Dane sprzedającego (firma, NIP)
- Rodzaj towaru/usługi
- Kwotę zapłaty
- Datę transakcji
Wydatki bez wymogów udokumentowania
Dla wybranych wydatków limitowanych przepisy zezwalają na odliczenie bez wymagania faktur:
- Opłacenie przewodnika osób niewidomych
- Utrzymanie psa asystującego
- Przewóz samochodem na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne (dla dzieci do 16 lat)
Jednak nawet w tych przypadkach należy posiadać materiały uzasadniające (zaświadczenie lekarskie, certyfikat psa, wskazanie przewodnika z imienia i nazwiska).
Wysokość zwrotu i korzyści finansowe
Wysokość zwrotu podatku wynikającego z ulgi rehabilitacyjnej zależy od:
- Wysokości poniesionego podatku dochodowego – ulga odliczana jest od dochodu, co zmniejsza podstawę opodatkowania
- Stawki podatkowej – przy pierwszym progu (12%) kwota 2 280 zł odliczenia zmniejszy podatek o 273,60 zł
- Rodzaju i liczby wydatków – jeśli osoba ponosi wydatki w kilku kategoriach, każdy może mieć własny limit 2 280 zł
Przykłady zwrotu:
- 1 limit (2 280 zł) × 12% = 273,60 zł zwrotu
- 2 limity (4 560 zł) × 12% = 547,20 zł zwrotu
- 4 limity (9 120 zł) × 12% = 1 094,40 zł zwrotu
Procedura zgłaszania ulgi w zeznaniu podatkowym
Ulga rehabilitacyjna rozliczana jest w rocznym zeznaniu podatkowym PIT składanym w następnym roku kalendarzowym. Wymogi proceduralne:
- Zbieranie dokumentów – w roku podatkowym należy gromadzić faktury, rachunki i zaświadczenia potwierdzające wydatki
- Wypełnienie odpowiedniego formularza PIT – w zależności od formy rozliczenia (skala podatkowa, ryczałt ewidencjonowany)
- Wymienienie wydatków – szczegółowe wskazanie rodzajów i kwot wydatków w odpowiednich polach zeznania
- Dołączenie załączników – kopia orzeczenia o niepełnosprawności oraz dokumenty wydatków
Ważne: Ulga może być rozliczana zarówno przez osobę niepełnosprawną, jak i przez opiekuna. Wspólne zeznanie małżonków nie wyklucza możliwości korzystania z ulgi – każda z osób odlicza wydatki od swojego własnego dochodu.
Łączenie ulgi rehabilitacyjnej z innymi uprawnieniami
Osoba korzystająca z ulgi rehabilitacyjnej może jednocześnie:
- Przekazać 1,5% podatku dochodowego organizacjom pożytku publicznego
- Korzystać z dofinansowania PFRON (wydatki dofinansowane trzeba odjąć od sumy do odliczenia)
Ważne: Jeśli wydatek został częściowo lub całkowicie sfinansowany ze środków PFRON, Narodowego Funduszu Zdrowia, Zakładowego Funduszu Rehabilitacji lub zwrócony w jakiejkolwiek formie – można odliczyć wyłącznie pozostałą część.
Przykład: Wózek kosztuje 5 000 zł. NFZ sfinansował 1 500 zł, PFRON dopłacił 2 250 zł. Odliczyć można:
5.000 – 1.500 – 2.250 = 1.250 zł
Transport, mobilność i parkowanie
Karta parkingowa
Osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności mająca znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się ma prawo do karty parkingowej. Karta uprawnia posiadacza do:
- Parkowania na miejscach wyznaczonych specjalnie dla osób niepełnosprawnych
- Bezpłatnego parkowania w strefach płatnego parkowania (w zależności od lokalnych uchwał)
- Niestosowania się do niektórych znaków drogowych
Karty parkingowe wydawane są przez starostę powiatowego na wniosek zainteresowanej osoby.
Przejazdy PKS i PKP
Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mają prawo do ulgowych przejazdów w komunikacji publicznej PKS i PKP. Ponadto opiekun lub przewodnik towarzyszący osobie ze znacznym stopniem dysponuje identycznym prawem do bezpłatnych/ulgowych przejazdów.
Zniżki w komunikacji miejskiej są uzależnione od uchwał poszczególnych miast i gmin – warto sprawdzić katalog uprawnień obowiązujący w danej jednostce samorządowej.
Dofinansowanie zakupu samochodu
Program Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) oferuje wsparcie finansowe na zakup samochodu osobowego dostosowanego do potrzeb osób niepełnosprawnych. Osoby uprawnione muszą posiadać orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i poruszać się na wózku inwalidzkim.
| Wariant pojazdu | Zakres wartości auta brutto | Procent dopłaty z PFRON |
|---|---|---|
| Jako kierowca: do 150 000 zł | – | 80% |
| Jako kierowca: 150 001 – 250 000 zł | – | 50% |
| Jako kierowca: 250 001 – 300 000 zł | – | 30% |
| Jako pasażer: do 130 000 zł | – | 85% |
| Jako pasażer: 130 001 – 200 000 zł | – | 50% |
| Jako pasażer: 200 001 – 230 000 zł | – | 30% |
Maksymalna możliwa dopłata wynosi 185 000 zł dla samochodu zakupionego za 300 000 zł jako pojazd dla kierowcy.
Dodatkowo dostępne jest dofinansowanie do 10 000 zł (możliwe zwiększenie do 25 000 zł) na montaż i dostosowanie oprzyrządowania pojazdu.
Uprawnienia w opiece zdrowotnej
Pierwszeństwo w dostępie do świadczeń
Od 1 lipca 2018 roku osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mają prawo do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej oraz usług farmaceutycznych w aptekach. Prawo to obejmuje:
- Podstawową opiekę zdrowotną
- Ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne (bez wymagania skierowania w ramach pierwszej rejestracji)
- Świadczenia szpitalne
- Rehabilitację leczniczą
- Zaopatrzenie w wyroby medyczne
Aby skorzystać z tego przywileju, należy przy pierwszej wizycie okazać orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Rehabilitacja lecznicza
Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mają prawo do refundowanego dostępu do świadczeń rehabilitacji leczniczej w ilości dostosowanej do potrzeb zdrowotnych, bez limitów okresów użytkowania.
Brak automatycznych bezpłatnych leków
Warto zaznaczyć, że mimo szerokiego zakresu uprawnień w opiece zdrowotnej, osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności nie mają prawa do bezpłatnych leków na zasadzie ogólnej. Prawo to przysługuje dzieciom do 18 lat, osobom powyżej 65 lat i kobietom w ciąży, ale nie zostało rozszerzone na osoby niepełnosprawne. Osoby te mogą natomiast skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej w ramach podatku dochodowego na część wydatków na leki.
Uprawnienia pracownicze
Osoby pracujące ze znacznym stopniem niepełnosprawności posiadają szczególne uprawnienia pracownicze wynikające z Ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych:
Dodatkowy urlop wypoczynkowy
Pracownicy ze znacznym stopniem niepełnosprawności mają prawo do dodatkowych 10 dni urlopu wypoczynkowego. Prawo to pracownik nabywa po przepracowaniu jednego roku od momentu zaliczenia go do znacznego stopnia niepełnosprawności.
Dodatkowa przerwa w pracy
Pracownik ma prawo do dodatkowej 15-minutowej przerwy w pracy, przeznaczonej na wypoczynek lub gimnastykę usprawniającą, która jest wliczana do czasu pracy.
Urlop na turnus rehabilitacyjny
Osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności ma prawo do 21-dniowego zwolnienia z pracy (w dniach roboczych), z zachowaniem wynagrodzenia, nie częściej niż raz do roku, w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym.
Zwolnienia na czynności lecznicze
Pracownik może otrzymać zwolnienia do wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych i usprawniających, uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeśli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy.
Zwolnienie z opłat abonamentu RTV
Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności są zwolnione z opłat abonamentowych za radio i telewizję. Zwolnienie obejmuje:
- Opłatę miesięczną za radioodbiornik (9,50 zł/miesiąc)
- Opłatę za odbiornik telewizyjny (30,50 zł/miesiąc)
Aby skorzystać ze zwolnienia, należy złożyć jednorazowe oświadczenie oraz odpowiedni dokument potwierdzający uprawnienie (orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności) w placówce Poczty Polskiej. Zwolnienie obowiązuje od miesiąca następującego po złożeniu dokumentów.
Dofinansowanie sprzętu i adaptacji
Sprzęt rehabilitacyjny
Osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności może uzyskać dofinansowanie na zakup sprzętu rehabilitacyjnego, przyrządów i urządzeń zaleconych przez lekarza. Dofinansowanie przyznawane jest przez PFRON na zasadzie projektów konkursowych.
Oprzyrządowanie samochodu
Dodatkowo dostępne jest dofinansowanie do oprzyrządowania samochodu (zabudowy, regulacji siedzeń, systemu sterowania) do maksymalnie 25 000 zł w przypadku rekomendacji eksperta PFRON.
Likwidacja barier architektonicznych
Osoby mogą ubiegać się o dofinansowanie na likwidację barier architektonicznych w mieszkaniu, takich jak budowa podjazdów, poręczy czy zabudowy pomieszczeń sanitarnych.
Dodatkowe uprawnienia i przywileje
Świadczenie wspierające
Od 2025 roku osoby z niepełnosprawnościami mogą ubiegać się o świadczenie wspierające dostępne dla osób powyżej 18 lat, niezależnie od dochodów i innych form wsparcia.
Dostęp do służb medycznych
Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mają prawo do pierwszeństwa w dostępie do lekarstw i świadczeń medycznych, w tym pierwszeństwa w kolejkach do apteki.
Obowiązkowe wskazania w orzeczeniu
Orzeczenie powinno zawierać wskazania dotyczące konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby oraz – w przypadku dzieci – konieczności stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Kto może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej?
Z ulgi mogą skorzystać osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności (w tym w stopniu znacznym) oraz osoby, na których utrzymaniu pozostaje osoba niepełnosprawna i które faktycznie poniosły wydatki na rehabilitację lub ułatwienie codziennego funkcjonowania.
Czy ulga rehabilitacyjna dotyczy tylko znacznego stopnia niepełnosprawności?
Nie. Ulga przysługuje osobom z każdym stopniem niepełnosprawności (lekkim, umiarkowanym i znacznym) oraz ich opiekunom, o ile spełnione są warunki ustawowe i posiadane jest aktualne orzeczenie lub decyzja o rencie.
Jakie dokumenty są potrzebne do skorzystania z ulgi?
Najczęściej wymagane są: orzeczenie o niepełnosprawności, faktury lub rachunki imienne za poniesione wydatki, a w razie potrzeby – zalecenie lekarza (np. przy lekach, sprzęcie, adaptacji mieszkania) oraz oświadczenia o przejazdach samochodem przy wydatkach limitowanych.
Czy trzeba mieć fakturę na każdą złotówkę wydatków?
Co do zasady tak – wydatki należy potwierdzić dokumentami księgowymi; sam paragon fiskalny bez danych kupującego zwykle nie wystarcza, poza wyjątkami dotyczącymi np. przewodnika osoby niewidomej czy utrzymania psa asystującego, gdzie przepisy dopuszczają odliczenie bez faktur.
Ile realnie można zyskać na uldze rehabilitacyjnej?
Kwota zwrotu zależy od wysokości podatku oraz rodzaju wydatków: wydatki nielimitowane można odliczyć w pełnej wysokości, wydatki limitowane najczęściej do 2 280 zł rocznie, a wydatki na leki – w części przekraczającej 100 zł w danym miesiącu.
Czy można łączyć ulgę rehabilitacyjną z dofinansowaniem z PFRON lub NFZ?
Tak, ale odliczyć można tylko tę część wydatku, która została faktycznie pokryta z własnej kieszeni – kwoty sfinansowane lub zwrócone przez PFRON, NFZ czy inne fundusze trzeba odjąć od wartości odliczenia.
Jak wykazać ulgę rehabilitacyjną w PIT?
Ulga wykazywana jest w rocznym zeznaniu podatkowym PIT za dany rok – odliczenie wpisuje się w części dotyczącej ulg i odliczeń od dochodu, a dokumenty potwierdzające wydatki przechowuje się na wypadek kontroli.
Podsumowanie
Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mają dostęp do kompleksowego systemu wsparcia obejmującego bezwarunkowy zasiłek pielęgnacyjny, znaczne ulgi podatkowe, liczne przywileje transportowe, priorytet w dostępie do opieki zdrowotnej oraz specjalne uprawnienia pracownicze. Mimo że system ma szerokie spektrum, wiele uprawnień wymaga aktywnego działania ze strony osoby niepełnosprawnej – warto zatem regularnie sprawdzać katalog dostępnych form wsparcia oraz zapoznawać się z warunkami udzielania każdego z nich.
Osoby niepełnosprawne mogą uzyskać dodatkowe informacje w lokalnych poradniach dla osób niepełnosprawnych, u doradców zawodowych lub poprzez portale rządowe poświęcone wsparciu osób z niepełnosprawnościami.
Wyjaśnienie terminologiczne: Znaczny stopień niepełnosprawności przysługuje osobom z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolnym do pracy albo zdolnym do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającym, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Kategoria ta odpowiada niegdyś I grupie inwalidzkiej, chociaż od 1998 roku system zmienił się z trzygrupowego na trzystopniowy.
Co warto zapamiętać?
- Osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności (dawna I grupa inwalidzka) ma najszerszy katalog uprawnień: od świadczeń pieniężnych, przez priorytet w ochronie zdrowia, po ulgi podatkowe i preferencje pracownicze.
- Ulga rehabilitacyjna pozwala odliczyć szeroki wachlarz wydatków – od adaptacji mieszkania, przez sprzęt rehabilitacyjny i zabiegi, po używanie samochodu, psa asystującego i leki – z podziałem na wydatki nielimitowane, limitowane i leki.
- Aby w pełni wykorzystać ulgę, kluczowe jest zbieranie dokumentów potwierdzających wydatek, sprawdzanie limitów oraz tego, czy część kosztów nie została już sfinansowana przez PFRON, NFZ lub inne instytucje.
